इराण-इस्रायल युद्धाचा भडका? पश्चिम आशियात तणाव वाढला; जगभरात तिसऱ्या महायुद्धाची चर्चा

पश्चिम आशियातून एक अत्यंत धक्कादायक आणि चिंताजनक घडामोड समोर आली आहे. Iran आणि Israel यांच्यातील दीर्घकालीन तणाव आता उघड संघर्षात बदलत असल्याचे चित्र दिसत आहे. परिस्थिती इतकी गंभीर बनली आहे की काही तज्ज्ञ तिसऱ्या महायुद्धाची शक्यताही व्यक्त करत आहेत.

संघर्षाची पार्श्वभूमी

१९७९ पूर्वी इराण आणि इस्रायल यांच्यात मैत्रीपूर्ण संबंध होते. मात्र १९७९ मध्ये इराणमध्ये झालेल्या इस्लामिक क्रांतीनंतर परिस्थिती पूर्णपणे बदलली. नव्या इस्लामिक सरकारने इस्रायलला शत्रू राष्ट्र घोषित केले आणि त्यानंतर दोन्ही देशांमध्ये दशकानुदशके ‘प्रॉक्सि वॉर’ सुरू राहिले.

दमास्कस हल्ल्यानंतर संघर्ष तीव्र

१ एप्रिल २०२४ रोजी सीरियाची राजधानी Damascus येथे असलेल्या इराणच्या दूतावासावर हवाई हल्ला झाला. या हल्ल्यात इराणचे वरिष्ठ लष्करी अधिकारी Mohammad Reza Zahedi यांचा मृत्यू झाला. या हल्ल्यासाठी इस्रायलला जबाबदार धरले गेले.

यानंतर इराणने पहिल्यांदाच आपल्या भूमीवरून इस्रायलवर थेट हल्ला करत ३०० हून अधिक ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रे डागली. इस्रायलच्या हवाई संरक्षण प्रणालीने त्यापैकी बहुतेक हल्ले निष्फळ केले असले तरी तणाव मोठ्या प्रमाणात वाढला.

ताज्या घडामोडी

गेल्या काही तासांत परिस्थिती आणखी गंभीर झाल्याची माहिती समोर येत आहे. इराणने इस्रायलवर शेकडो बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रे डागल्याचे वृत्त आहे. Tel Aviv आणि Jerusalem येथे सतत सायरन वाजत असून नागरिक बंकरमध्ये आश्रय घेत आहेत.

या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर देताना इस्रायलने “Operation Iron Swords” अंतर्गत लष्करी कारवाई तीव्र केल्याचे सांगितले जाते.

आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खळबळ

दरम्यान, अमेरिकन आणि इस्रायली सैन्याच्या संयुक्त कारवाईत इराणचे सर्वोच्च नेते Ali Khamenei यांचा मृत्यू झाल्याच्या वृत्तांमुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठी खळबळ उडाली आहे.

तसेच अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी अमेरिकन नौदलाला इराणच्या तेल तळांवर हल्ला करण्याचे आदेश दिल्याची माहितीही समोर येत आहे.

जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम

या संघर्षाचा परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही दिसू लागला आहे. कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली असून भारतासह अनेक देशांवर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

भारतीयांच्या सुरक्षेचा प्रश्न

आखाती देशांमध्ये काम करणाऱ्या हजारो भारतीयांच्या सुरक्षेचा प्रश्नही गंभीर बनला आहे. या पार्श्वभूमीवर Government of India परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून असून गरज पडल्यास भारतीय नागरिकांना सुरक्षितपणे मायदेशी आणण्यासाठी विशेष रेस्क्यू ऑपरेशन सुरू करण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

मोठे प्रश्न कायम

या पार्श्वभूमीवर आता काही महत्त्वाचे प्रश्न उभे राहिले आहेत—

• हा संघर्ष आणखी किती वाढणार?
• United Nations या परिस्थितीवर काय भूमिका घेणार?
• आखाती देशांत अडकलेल्या लाखो भारतीयांना सुरक्षितपणे भारतात कसे आणले जाणार?

जगभरातील देश या घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.