महाबळेश्वरात पर्यावरणाचा ऱ्हास; नियम धाब्यावर
महाबळेश्वर तालुक्यात मोठ्या प्रमाणावर पर्यावरणीय नियमांचे उल्लंघन झाल्याची धक्कादायक बाब समोर आली आहे. संवेदनशील ‘इको सेन्सिटिव्ह झोन’ म्हणून ओळख असलेल्या या परिसरात सुमारे ३० ते ३५ एकरांवरील दाट जंगलाची मोठ्या प्रमाणावर तोड करण्यात आली आहे. या प्रकरणात महसूल विभाग आणि स्थानिक प्रशासनाच्या भूमिकेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
🌳 वृक्षतोडीमागे संगनमताचा संशय
मौजे कुंभरोशी येथे सर्व्हे क्रमांक २५ व २६ मधील जमीन पूर्वी दाट जंगलाने व्यापलेली होती. मात्र २०२३ मध्ये येथे मोठ्या प्रमाणावर झाडांची कत्तल करून ती जाळण्यात आली. त्यानंतर वृक्षारोपणाच्या नावाखाली उत्खननासाठी परवानगी घेण्यात आली, परंतु त्या परवानगीचा गैरवापर करून जमीन सपाटीकरण आणि रस्ते बांधणीसारखी कामे करण्यात येत असल्याचे समोर आले आहे.
🚜 प्रशासनाचे दुर्लक्ष की मूकसंमती?
या संपूर्ण प्रकारात तहसीलदार कार्यालयाने सोयीस्कर दुर्लक्ष केल्याचा आरोप होत आहे. इतक्या मोठ्या प्रमाणावर पर्यावरणाचा ऱ्हास होत असताना प्रशासनाने कोणतीही ठोस कारवाई न केल्याने संशय अधिक बळावला आहे. तहसीलदार, तलाठी, मंडल अधिकारी आणि ग्रामसेवक यांच्या संगनमताने हा प्रकार घडत असल्याचा आरोप स्थानिकांकडून केला जात आहे.
⚖️ न्यायालयीन आदेशांची पायमल्ली
या प्रकरणात मुंबई उच्च न्यायालयाच्या आदेशांचेही उल्लंघन झाल्याचा आरोप आहे. इको सेन्सिटिव्ह झोनमध्ये कोणत्याही प्रकारची विकासकामे करताना कठोर नियम पाळणे आवश्यक असते. मात्र येथे त्या नियमांना पूर्णपणे हरताळ फासल्याचे दिसून येत आहे.
📢 पर्यावरणवाद्यांची तीव्र मागणी
या प्रकरणी ज्येष्ठ पर्यावरणवादी बाळासाहेब उर्फ सूर्यकांत पांचाळ यांनी जिल्हाधिकाऱ्यांकडे तातडीने कारवाईची मागणी केली आहे. संबंधित जागेवरील सर्व कामे त्वरित थांबवून दोषींवर फौजदारी गुन्हे दाखल करावेत, तसेच सात-बारा उताऱ्यावर बंदीची नोंद करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
❗ ‘कुंपणच खातंय शेत’ परिस्थिती
महाबळेश्वरसारख्या निसर्गरम्य आणि संवेदनशील भागातच पर्यावरणाचा ऱ्हास होत असल्याने ‘कुंपणच शेत खात आहे’ अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. पर्यावरण संरक्षणासाठी असलेल्या यंत्रणाच जर निष्क्रिय राहिल्या, तर भविष्यात मोठा पर्यावरणीय धोका निर्माण होऊ शकतो.
